آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
327
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
در كنار او مىنشينند . حكيم پزشك مخصوص شاه است كه به او مىگويد كدام خوراكى براى بدن مفيد و كدام زيانآورست . منجم همان ستارهشناس است كه بايد ساعات سعد و نحس را زمانى كه شاه در نظر دارد كارى انجام دهد معين كند ، به منجم مانند يك بت اعتقاد دارند و به همين جهت شاه بدون مشورت با او به ندرت كارى انجام مىدهد ، صدر بالاترين مقام روحانيت و مانند پاپ نزد كاتوليك - هاست ؛ او به وسيلهء شاه و قضات برگزيده مىشود و بايد نسبت به ديگران افضل و اعلم و به محتواى قرآن مجيد و قوانينى كه از آن استخراج مىشود كاملا آشنا باشد ، زيرا نهتنها دربارهء مسايل شرعى بلكه راجع به موضوعات دنيوى ( اكثرا « 1 » در زمينه جنايات ) نيز به داورى مىنشيند و بايد در اين زمينهها صاحبنظر باشد . او پس از قضاوت حكم خود را صادر مىكند ، صدر بعضى از احكام را شخصا مىنويسد و پشت حكم را مهر مىكند و براى شاه مىفرستد ، شاه نيز پس از خواندن حكم ، زير آن جمله زيرين را مىنويسد و به مهر خود ممهور مىكند : « اين رأى از صدر است و ما آن را تنفيذ مىكنيم . » به موارد حقوقى عادى و عرفى توسط قضات عرف ، كه بايد تحصيل حقوق كرده باشند ، رسيدگى مىشود . ديوانبيكى در رأس اينگونه قضات قرار دارد كه بايد به قوانين اسلامى آشنائى كامل داشته باشد . تبهكاران به سختى مجازات مىشوند ، زيرا ايرانيان خود مردمانى خشن هستند كه به خلافكارى گرايش دارند ، از اين جهت به مجازاتهاى خفيف اهميت نمىدهند و با خشونت در برابر شخص خاطى عمل مىكنند . مجازاتهاى معمول و متداول كه قاضى براى متهم در نظر مىگيرد عبارتست از : بريدن دماغ ، گوش ، دست و پا ، گردنزدن ، فروكردن شمشير به بدن و كشيدن پوست سر بر روى گوشهاى مجرم . متداولترين و قديمىترين مجازات
--> ( 1 ) - منظور احداث اربعه است يعنى : قتل ، ازاله بكارت ، شكستن دندان و كور كردن - م